احمد على سپهر ( مورخ الدوله )
352
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )
( ه ) از قسمت مبرات مطلقه موقوفات چه كل آن وقف مبرات مطلقه باشد چه بعض . دوعشر ( و ) از عايدات موقوفات مسلوب المنفعه كه دولت آنها را آباد مينمايد . نصف ( ز ) از قسمت غيرمبراتى املاك موقوفه مسلوب المنفعه كه دولت آنها را آباد مىكند و مصرف مبراتى و غير مبراتى هردو دارند . از قسمت مبراتى كل از قسمت غيرمبراتى نصف ماده دوم - فقره اولى از ماده اول اختصاص بتكميل اداره مركزى و تأسيسات ساير ولايات خواهد داشت و چنانچه كفايت نكند كسر آن از عايدات تمبر تكميل خواهد شد . ماده سيم - ساير فقرات ماده اولى تخصيص خواهد يافت بتأسيس مدارس ايتام و فقراء و مريضخانهاى عمومى و ساير مؤسسات خيريه از قبيل تأسيس دار العجزه و اعانه و جمعآورى فقرا و غيره . تبصره - حوزه هر موقوفه براى مصرف شدن عايدات آن مقدم خواهد بود بر محل ديگر به قدر لزوم . ماده چهارم - همه ساله بودجه عايدات مذكوره جمعا و خرجا در ضمن بودجه كل وزارت معارف و اوقاف بوزارت ماليه تقديم خواهد شد . ماده پنجم - جمعآورى وصول عايدات مذكوره بدستور العمل وزارت اوقاف و نظارت اداره و دوائر اوقاف محل در همهجا بر عهده مأمورين ماليه است . مأمورين ماليه مكلفند كه دفاتر مخصوص و حسابهاى معين براى عايدات مذكوره ترتيب داده و با ساير عايدات دولتى مخلوط ننمايند - مأمورين ماليه بموجب دستور العمل وزير اوقاف عايدات مذكوره را ببانكها و صرافخانها تحويل خواهند نمود كه مطابق حواله وزير مذكور بمصارف مصوبه برسد . ماده ششم - وزير معارف و اوقاف نظامنامههاى مخصوص براى اجراى اين قانون مرتب نموده و سه ماه پس از تاريخ تصويب و رسميت اين قانون بموقع اجرا خواهد گذاشت . يكى ديگر از اقدامات اصلاحى ممتاز الملك اعزام هيئت تفتيشيه براى بازديد خزانهء حضرت معصومه است كه راپورت آن ذيلا نقل مىشود : حاج يمين الملك حسابى وزير ماليه برحسب راپورتى كه بوزارت معارف رسيده كميسيون تفتيشيه مأمور قم درب خزانه پائين پاى حضرت معصومه عليها سلام را باز نموده و با حضور متولىباشى و سر خدمه داخل شده اسبابها را خارج نموده در ايوان روبروى حرم اشياء قيمتى و تصاوير و پردههاى مرواريد و غيره را ثبت برداشته ولى غالب آنها فاسد و مندرس شده بقسمى كه قاليچههاى سى هزار تومانى قيمت به كلى بيد زده و از دست رفته بالجمله كليه اساسيه حضرتى را به ششصد هزار تومان تاكنون تقويم نمودهاند سپس مشغول رسيدگى بكاشيهاى قيمتى حضرت على ابن جعفر كه عتيقه است شده و بخشتهاى گنبد رسيدگى نموده معلوم شد كه چند خشت آنجا را دو سال قبل شبانه از مقبره كه در خارج شهر واقع است بردهاند بدين جهة متولىباشى بقيه كاشىها را به اطلاع علماء و حكومت در جعبههاى بزرگ گذاشته ممهورا بخزانه آوردهاند . » يكشنبه 25 رجب 1334 - 25 مه 1916 از طرف وزارت امور خارجه معز السلطنه حسابى فرزند حاجى يمين الملك وزير ماليه به مقام شارژهدافرى ايران در اسپانيا منصوب گرديد . وزير ماليه بيش از ساير وزراء مورد اعتماد رئيس الوزراء مىباشد و اخيرا سپهسالار شرحى از لياقت او در حضور شاه تمجيد نموده اظهار داشته بود در ايران تنها متخصص مالى يمين الملك است .